Τον 3ο αιώνα π.Χ σε ανασκαφή τάφου στην περιοχή τής σύγχρονης κομητείας Yunmeng στην επαρχία Hubei τής Λαϊκής Δημοκρατίας τής Κίνας, ήρθε στο φως αντικείμενο κατασκευασμένο από πέτρα που αναπτύχθηκε, εξελίχθηκε και άφησε τα ίχνη του στην κινέζικη παράδοση εδώ και περίπου έξι με επτά χιλιάδες χρόνια. Προοριζόταν για την μετατροπή, μέσω τριβής, του επίσης παραδοσιακού στερεάς μορφής κινέζικου μελανιού (inkstick, μίγμα καπνιάς με κολλώδη ουσία που παράγεται από παρατεταμένο βρασμό ζωικών συνδετικών ιστών) σε λεπτούς κόκκους ώστε με την προσθήκη νερού να παραχθεί μελάνη κατάλληλη για καλλιγραφία και ζωγραφική.
Παρότι το εργαλείο κατασκευάστηκε κατά καιρούς από διάφορα υλικά, όπως κεραμικά, ξύλο, γυαλί, η χρήση τής πέτρας επικράτησε όπως υποδηλώνει και η ονομασία του, inkstone (μελανόλιθος, μελανόπετρα). Συλλέγονταν πέτρες ειδικά για τον σκοπό αυτό από συγκεκριμένα λατομεία ή σπήλαια μιας και το υλικό τους επηρέαζε άμεσα τόσο τη λειτουργία όσο και την ποιότητα τής μελάνης -κάτι το οποίο αργότερα εκτιμήθηκε ιδιαίτερα από τούς συλλέκτες τέτοιων αντικειμένων και αποτυπώθηκε στη χρηματική τους αξία που μπορεί ακόμη και σήμερα να προκαλέσει έκπληξη.
Στα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν κυρίως για τον σκοπό αυτό, συναντάμε το διάσημο υποθαλάσσιο ηφαιστιογενές πέτρωμα duānxī και το ιζηματογενές shexian. Η τελική μορφή που παίρνει η μελανόπετρα χαρακτηρίζεται από ένα επίπεδο κι ένα κοίλο μέρος που αποκαλούνται λόφος και θάλασσα αντίστοιχα, με το πρώτο να προορίζεται για τον θρυμματισμό-ανάμιξη της στερεάς μελάνης με νερό και το δεύτερο τη συλλογή της μελάνης που δημιουργήθηκε.
Η ποιότητά τους εκτιμήθηκε τόσο από τον παραγόμενο κόκκο όσο ακόμα και από τον ήχο που παραγόταν όταν το στερεό μελάνι τριβόταν κυκλικά επάνω στο λόφο και ως εκ τούτου, η επεξεργασία τους για το πόσο τραχιά, στιλπνή ή γυαλιστερή θα ήταν η τελική επιφάνεια, έπαιζε πολύ σημαντικό ρόλο διότι τροποποιούσε το τελικό αποτέλεσμα.
Με τη σταδιακή προσθήκη νερού κατά τη διαδικασία της τριβής, το τελικό μίγμα συσσωρευόταν στη θάλασσα, όπου ελεγχόταν η επιθυμητή ρευστότητα και υφή. Στη συνέχεια η μελάνη αρχικά φυλασσόταν συνήθως σε χωριστούς κεραμικούς περιέκτες ενώ αργότερα διαμορφώθηκε μια ειδική κοιλότητα πάνω στην ίδια τη μελανόπετρα.
Στην κινέζικη παράδοση, η ξηρή μελάνη, η μελανόπετρα, το πινέλο μελάνης και το χαρτί Xuan είναι άρρηκτα συνδεδεμένα και συνιστούν την πολύτιμη τετράδα των θησαυρών τού γραφείου, σύμφωνα με τη γνωστή έκφραση Four Treasures of the Study. _ pen-store
-Οι πληροφορίες αντλήθηκαν από την wikipedia στις 13/09/2024