Μελέτη που οργανώθηκε από το εργαστήριο αναπτυξιακών νευροεπιστημών του Νορβηγικού Πανεπιστημίου Επιστήμης και Τεχνολογίας στο Τρόντχαϊμ και δημοσιεύθηκε στο ειδικό περιοδικό Frontiers in Psychology στις 26/01/2024, παρέχει πρόσθετες ενδείξεις για την ευεργετική επίδραση της γραφής στον εγκέφαλο σε αντιδιαστολή με την πληκτρολόγηση σε γνωστικό επίπεδο, αντικείμενο συνεχιζόμενης έρευνας που απασχολεί την επιστημονική κοινότητα όλο και περισσότερο με την σταδιακή επικράτηση των ψηφιακών μέσων και τον παραγκωνισμό της γραφής κατά την μαθησιακή περιόδο.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στη μελέτη, η ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου καταγράφηκε σε 36 φοιτητές όταν έγραφαν οπτικά παρουσιαζόμενες λέξεις χρησιμοποιώντας ένα ψηφιακό στυλό και όταν δακτυλογραφούσαν λέξεις. Πραγματοποιήθηκαν αναλύσεις συνδεσιμότητας σε δεδομένα ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος που καταγράφηκαν από διάταξη 256 αισθητήριων καναλιών.
Όταν έγραφαν με το χέρι, τα μοτίβα συνδεσιμότητας του εγκεφάλου ήταν πολύ πιο περίτεχνα από ό,τι όταν πληκτρολογούσαν σε πληκτρολόγιο, όπως φαίνεται από τα ευρέως διαδεδομένα μοτίβα συνοχής συνδεσιμότητας θήτα/άλφα μεταξύ κόμβων δικτύου και κόμβων στις βρεγματικές και κεντρικές περιοχές του εγκεφάλου. Η υπάρχουσα βιβλιογραφία δείχνει ότι τα μοτίβα συνδεσιμότητας σε αυτές τις περιοχές του εγκεφάλου και σε τέτοιες συχνότητες είναι ζωτικής σημασίας για το σχηματισμό μνήμης και για την κωδικοποίηση νέων πληροφοριών και, ως εκ τούτου, ευεργετικά για τη μάθηση. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι το χωροχρονικό μοτίβο από οπτικές και ιδιοδεκτικές πληροφορίες που λαμβάνονται μέσω των επακριβώς ελεγχόμενων κινήσεων των χεριών κατά τη χρήση ενός στυλό, συμβάλλει εκτενώς στα μοτίβα συνδεσιμότητας του εγκεφάλου που προάγουν τη μάθηση.
Η γραφή απαιτεί λεπτοφυή κινητικό έλεγχο των δακτύλων και αναγκάζει τους μαθητές να δώσουν προσοχή σε αυτό που κάνουν. Η πληκτρολόγηση, από την άλλη πλευρά, απαιτεί μηχανικές και επαναλαμβανόμενες κινήσεις που ανταλλάσσουν την επίγνωση με την ταχύτητα. Κάθε φορά που οι κινήσεις γραφής περιλαμβάνονται ως στρατηγική μάθησης, διεγείρεται μεγαλύτερο μέρος του εγκεφάλου, με αποτέλεσμα το σχηματισμό πιο περίπλοκης συνδεσιμότητας νευρωνικών δικτύων. Φαίνεται ότι οι κινήσεις που σχετίζονται με τη γραφομηχανή δεν ενεργοποιούν αυτά τα δίκτυα συνδεσιμότητας με τον ίδιο τρόπο που το κάνει το χειρόγραφο. Το ταυτόχρονο χωροχρονικό μοτίβο από την όραση, τις κινητικές εντολές και την ιδιοδεκτική ανάδραση που παρέχεται μέσω των λεπτών κινήσεων των χεριών και των δακτύλων, λείπει στη γραφομηχανή, όπου απαιτείται μόνο ένα απλό πάτημα πλήκτρων για να δημιουργηθεί ολόκληρη η επιθυμητή μορφή. Στην παρούσα μελέτη, οι συμμετέχοντες χρησιμοποίησαν μόνο τον δεξιό δείκτη τους για πληκτρολόγηση για να αποτρέψουν ανεπιθύμητες διασταυρώσεις μεταξύ των δύο ημισφαιρίων.
Έτσι, η συνεχιζόμενη αντικατάσταση της γραφής σε σχεδόν κάθε εκπαιδευτικό περιβάλλον μπορεί να φαίνεται κάπως άστοχη καθώς θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τη μαθησιακή διαδικασία. Τα παρόντα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι περίπλοκες και επακριβώς ελεγχόμενες κινήσεις γραφής έχουν ευεργετικό αντίκτυπο στα πρότυπα συνδεσιμότητας του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη μάθηση και τη μνήμη. Η παρούσα μελέτη δεν βρήκε στοιχεία αντίστοιχων θετικών μοτίβων ενεργοποίησης κατά τη χρήση πληκτρολογίου.
Παρόλο που η διατήρηση της χειρόγραφης πρακτικής στο σχολείο είναι ζωτικής σημασίας, είναι επίσης σημαντικό να συμβαδίζουμε με τον συνεχώς αναπτυσσόμενο ψηφιακό κόσμο. Τα παιδιά πρέπει να λάβουν εκπαίδευση χειρογράφου στο σχολείο για να μάθουν να γράφουν με το χέρι με επιτυχία και, ταυτόχρονα, να μάθουν να χρησιμοποιούν πληκτρολόγιο, ανάλογα με την εργασία που εκτελούν.
Η παρούσα μελέτη δείχνει ότι τα μοτίβα νευρικής συνδεσιμότητας στα οποία βασίζονται η γραφή και η γραφομηχανή είναι σαφώς διαφορετικά. Επομένως, η επίγνωση του πότε πρέπει να γράφετε με το χέρι ή να χρησιμοποιείτε μια ψηφιακή συσκευή είναι ζωτικής σημασίας, είτε π.χ. πρόκειται να κρατήσετε σημειώσεις για νέες έννοιες που ακούτε σε μια διάλεξη, είτε όταν γράφετε κάποιο δοκίμιο.
πηγή:
Fro., 26 January 2024 – Sec. Educational Psychology
Volume 14 – 2023 | https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1219945
Developmental Neuroscience Laboratory, Department of Psychology, Norwegian University of Science and Technology, Trondheim, Norway
https://www.frontiersin.org/journals/psychology/articles/10.3389/fpsyg.2023.1219945/full